PLUTEUS LXXIII.

Scriptores.

  • item 1. I. Msc. membr. antiq. Varii authores de re Medica: Codex continens libros quatuor Medicinae, videlicet, Hippocratis, Platonis Apoliensis de diversis herbarum generibus. Sexti Papiri Placiti de animalibus, & avibus. Dioscoridis de herbis foeminis cum Epistola Apollinis de emplastris * podagrico satis admirabilibus in fine, cum figuris herbarum, avium, &c. satis antiquis.
  • item 2. II. Membr. Hippocratis Coi epidimiorum, seu de vagantibus & vigentibus vulgo morbis libri VII. interprete manente Leontio ad Leonem X. Pont. Max.
  • item 3. III. Pap. Joannis Calorae Mutinensis Physici summula, compendiumve febrium, breve porta-tecum nuncupatum ad Laurentium Medicem virum doctissimum, ac magnanimum.
  • item 4. IV. Membr. Liber viaticus, quem Constantinus Africanus & Monachus Montis Cassianensis transtulit libris VII.
    • item 1. V. Membr. antiq.
    • item 2. Liber secundus Anonymi de natura ciborum, & primo de granis, & fructibus, deinde de animalibus, & de aqua & vino (Incipiunt particulae Constantini). Sic adnotatur in margine. Principium libri, qui speculum medicinae appellatur, alia manu.
    • item 3. Sequuntur alia medica contra abundantiam calidorum naturalium, seu colerae, alia manu.
  • item 5. VI. Membr. nitid.
    • item 1. Apicii Celsi libri X. quorum primus Epimeles, secundus Sarcoptes, tertius Cepuros, quartus Pandecter, quintus Ostreo, sextus Tropetes, septimus Polyteles, octavus Tetrapus, nonus Talassa, decimus Alieveslibus inscribuntur.
    • item 2. C. Cornelii Taciti Equitis Rom. de origine & situ Germaniae.
    • item 3. Diogenis Philosophi Epistolae Francisco {382}Aretino interprete, ad illustrissimum & clementissimum Patrem & Dominum Pium II. Pont. Max. praevia elegia, in qua Musam alloquitur, rogatque, ut libellum suum reddat Pio II. P. M.
  • item 6. VIII [sic][VII] . Membr.
    • item 1. liber Isagogarum Joannitii ad * Tegni Galieni.
    • item 2. Liber Aphorismorum Hippocratis particul. VII.
    • item 3. Philareti de Pulsibus.
    • item 4. Aphorismi Joannis Damasceni.
    • item 5. Liber Tegni Galieni.
    • item 6. Acutorum Hippocratis.
  • item 7. VIII. Membr. Hippocratis Aphorismata particul. VII.
  • item 8. IX. Msc. membr. antiq.
    • item 1. Il sovrano libro di Rasi figlio di Zaccheria traslatato per lo Maestro Gherardo Kermonese intollecto di lingua Arabicha in Latina. Il quale veramente per lui Almansore sara chiamato: percio che Ke dal re Almansere figlio d’Isaac Commandato Kessi compilasse, diviso in X. libri colla tavola o sommario innanzi. In fine del X. libro si legge d’altra mano:
    El nome di colui ch’e traslatore si contiene nel infrascripti XVI. versi qui rimati.Zertanamente vi dico
    Volio essere vostro amicho
    Keche di me volliate
    E nompuo lamistate
    Rimanere tra noi due,
    Or non vi dico piue
    Ben vollio in veritade.
    Entra noi l’amistade
    Non vollio ke falli puncto
    Con fino amore congiunto
    Intra noi due dimori.
    Villania ne sia suori
    Eogne mal usanza
    Non voglio ci abbia mancanza
    Non fa mistieri piu dire
    Jo son vostro al ver dire.
    • item 1. Illibro delle virtudi delle pietre pretiose, il quale compuose uno Re da Rabia, e mandollo a Nerone Imperadore di Roma: nel quale libro si contenda le qualidati delle pietre pretiose, ele nomora, ei colori, e le regioni, e le virtudi loro, ma era grande libro, ma poscia Maskodo-vescovo vide Ke questo libro era tropo grande, sillo abrevioe: edi tuete le pietre pretiosissime trasse suori & elesse LX. le milliori, & le piu pretiose, delle quali si descrive & ditermina le loro nomora. Ne mancano XX. con figure in principio, e alcune in messo, e annotazioni al margine.
  • item 9. X. Membr.
    • item 1. Albuorei Rasis filii Zachariae libri X. translati a magistro Gerardo Cremonensi in Toleto de Arabico in Latinum, qui ab eo Almansor vocatus est, eo quod Regis Almansoris filii Isaac praecepto editus esset.
    • item 2. Liber divisionum Arazi Ahubarei filii Zachariae Arazi translatus a Magistro Gyrardo Cremonensi in Toleto de Arabico in Latinum & Antidotarium Rasis voces Arabicae explicatae per synonyma juxta ordinem Alphabeticum.
  • item 10. XI. Membr.
    • item 1. Liber Abubecri (sic) Arazi filii Zachariae, qui ab eo vocatus est Almansor, eo quod Regis Mansoris filii Isaac praecepto editus esset: libri X. desideratur finis noni & totus decimus.
    • item 2. Ejusdem liber divisionum.
    • item 3. Canon quem scripsit Alguaziri consul Abuleizor filius Abimelech Filuza Imperatori Saracenorum Anli filio Josephi filii Resaphim de curatione lapidis.
    • item 4. Consummatio libri praesenciae Hippocratis qui inventus est in sepulchro ejus in pyxide eburnea & sunt XXV. propositiones artis somniserae.
    • item 5. Ejusdem Antidotarium.
    • item 6. Ejusdem synonyma per alphab. quibus subjiciuntur pondera Rasis & pondera Serapionis.
    • item 7. Liber Chirurgiae quem transtulit Magister Gerardus in Toleto de Arabico in Latinum & est tricesima particula libri Azaragiu (in fine Zaraugiu) quem composuit Albucasim cum figuris & instrumentis chirurgicis, cum tabula hujus libri in fine.
  • item 11. XII. Mixt. Il libro Abuberti de Rasis F. Zacharie traslato dal maestro Gherardo Cremonese in Toleto da Ara.... in Latino. Innanzi e un indice alfab. d’erbe rese di Latino in volgare, e una notizia de pesi medicinali.
  • item 12. XIII. Membr. Artium Aurelii Cornelii Celsi, libri a sexto, qui est Medicinae primus: libri VIII.
  • item 13. XIV. Membr. Artium Aurelii Cornelii Celsi libri a sexto, qui est medicinae primus, libri VIII.
  • item 14. XV. Membr.
    • item 1. Cornelii Celsi artium liber sextus & medicinae primus, libri VIII. Ex emendatione Baptistae Marchionis Palavicini Episcopi Regiensis, cujus manu propria est Epistola in principio ad Albertum Parisium Reip. Bonon. Cancell. ubi hunc codicem mendis oppletum & emendasse, & supplesse fatetur anno MCCCCLXV.
    • item 2. Sequitur Epistola de Flebotomia, de mensura sanguinis evacuationis, magnitudo, & virtus: & de nomine venarum, quas oportet in hominibus incidere, quibus subjiciuntur nomina Authorum Medicinae Aegyptiorum, Graecorum & Latinorum.
    • item 3. Liber Apuleii Platonici traditus a Chirone Centauro Achillis magistro, &c. capitibus LXXVIII.
    • item 4. Genecia a Cleopatra facta a Sorano libris IV.
    • item 5. Liber Genesiae ad Sorores (dialogi forma).
    • item 6. Theodotae, an medica reginarum Geneciorum lib. IV.
    • item 7. De signis matricis quando in loco suo non est.
    • item 8. Genecia Vendiciani authoris.
    • item 9. Genecia Muscionis authoris capita 182.
    • item 10. Genecia Theodori authoris ad Savinam.
    • item 11. De Persis Cleopatrae, seu Persariis.
  • item 15. XVI. Membr. Artium Aurelii Cornelii Celsi liber 6. Medicinae, primus libri VIII.Antonius Marii Florentinus civis absolvit Florentiae 8. Id. Julii 1427.
  • item 16. XVII. Membr. Aurelii Cornelii Celsi libri sex de Medicina cum tabula librorum in principio.
  • item 17. XVIII. Impres. in pap. Cornelii Celsi de Medicina libri 8. impres. Florentiae anno 1478.
  • item 18. XIX. Pap. Excellentissimi Rincavellii de compositione Medicamentorum lib. tres, pri-{383}mus habet cap. 22. secundus habet cap. 10. tertius cap. 27. scriptus varia manu.
  • item 19. XX. In pap.
    • item 1. Galeni Pergamei definitiones medicinales Eupbrosyno Bonino Philophilo Florentino interprete ad Clementem VII. Pont. Max.
    • item 2. Galeni Pergamei Isagoge, seu introductorius libellus qui & Medicus inscribitur interprete Euphrosyno, &c. alia manu scripta.
  • item 20. XXI. Membr. antiq. Chirurgia Magistri Bruni Longoburgensis ex dictis sapientum veterum breviter & lucide compilata libris duobus ad Andream Vicentinum Amicum. Cum prologo in fine & gloss. ad marginem: composuit hoc opus anno 1252. ut ex prologo.
  • item 21. XXII. Membr. antiq. Rosea spina Chirurgiae, quae est colligens dicta sapientum composita a Magistro Bongiannae de Orto Cive Aretino particulis III.
  • item 22. XXIII. Membr. Liber Anatomicus incerti auct. (adnotatur Mundini in scheda).
  • item 23. XXIV. Membr.
    • item 1. Isagoge in medicinam magistri Joannicii, sine titulo.
    • item 2. Hippocratis Aphorismata, sine titulo.
    • item 3. Ejusdem prognosticorum libri sive parculae III.
    • item 4. Liber Philareti de pulsibus sine titulo.
    • item 5. Liber de differentia urinarum The.... sine titulo.
    • item 6. Ars Galeni lib. tribus, sine titulo.
    • item 7. Hippocrates de morbis acutis.
    • item 8. Liber Medicus, sine titulo: omnia cum schol. & gloss. interlin.
  • item 24. XXV. Mixt. Trattato delle medicine solutive, forse di Mesue in XII. distinzioni, tradotta da incerto: di varia mano, in fine si legge:Il fine de questo ghabati, equi unde noi rendiamo gratia al donatore, &c.
  • item 25. XXVI. Mixt. Liber Synonymorum venerabilis Viri Magnifici Simonis Januensis Domini Papae Subdiac. & Cappel. Canonic. Rothomagensis ad Dominum suum praecipuum Dominum Magistrum Campanum Domini Papae Capellanum, Canonicum Parisiensem Domino suo, &c.In fine. Hani scriptus & completus XXVI. Mensis Augusti. In Principio synonyma Alkimiae de diversis libris & de ponderibus, mensuris & signis medicinalibus.
  • item 26. XXVII. Membr. Joannis Aretini de valetudinis cordis procuratione tract. III. primus de cordis valetudine, secundus de ejus invaletudine, III. de venenis ad Petrum Medicem.Liber Petri de Medicis Cos. fil.
  • item 27. XXVIII. Membr. Fr. Francisci cognomento Paduani ex Ordine Minorum breviloquium de epidimia ad nobilem celebremque virum Petrum Cosmae de Medicis. In fine, Anno quidem Domini 1456. de mense Septembris editum feliciter atque perfectum.Liber Petri de Med. Cos. fil.
  • item 28. XXIX. Membr.
    • item 1. Liber Antidotarii Nicolai perfectissimo Medico compositi.
    • item 2. In fine un alfabeto d’erbe Latino reso in volgare.
  • item 29. XXX. Membr.
    • item 1. De urinis Anonymi.
    • item 2. Breviarium Magistri Joann. de S. Paulo in quo morborum signa, causae & curae enucleantur, partibus V.
    • item 3. Fragmentum Medicum anonymi.
    • item 4. De febribus & earum cura.
    • item 5. Tractatus medicus incerti in quibus aegritudinibus competat phlebotomia.
    • item 6. Tractatus de anatomia incerti.
    • item 7. Hippocratis de regimine medicorum.
    • item 8. Tractatus de praeparandis cibis, & potibus infirmis.
    • item 9. Magistri Rolandi Parmensis chirurgiae partes II. alia manu.
  • item 30. XXXI. Membr. Bernardi Tornii Canones ad conservandam sanitatem ad Reverendissimum D..... Erasus est titulus & nomen Medici Tornii quamvis legatur.
  • item 31. XXXII. Membr.
    • item 1. Galeni de alimentorum virtute libri III. interprete Guillelmo de Morbeka, Ord. Praedic. Archiepiscopo Corinthiensi ad virum prodigum & discretum Magistr. Rosellum de Aretio Medicum praecipuum.
    In fine: completa fuit haec translatio Viterbii anno Domini 1277. mense Octobris XI. Kal. Novembr.
    • item 1. Galeni liber de voce. De regimine sanitatis libri sex.
    • item 2. De differentiis febrium impers. leguntur 6. capita & initium 7. de virtutibus naturalibus lib. III. De Crisi libri III. in fine alia manu.
    • item 3. Joannes filius Patritii, (aut Patertii) transtulit hoc opus de Graeco in Latinum.
  • item 32. XXXIII. Membr.
    • item 1. Libro ove sono scripte le infirmitadi che possano auvenire nel corpo humano colle loro cure sicondo che pone Maestro Plateario nello suo libro dopo lo tractato delle Febre.
    • item 2. Cierogia minore di Maestro Bruno a Lazaro da Padova con alcune notizie avanti delle qualita de cibi, forse del medesimo.
    • item 3. Seguono alcune ricette, e composizioni della medesima mano, ed altre di diversa d’unguenti, e d’altri medicamenti.
  • item 33. XXXIV. Pap.
    • item 1. Joannis Martellini Medici de decretoriis diebus ad illustrissimum Principem & Petrum Soderinum Patricium R. P. Flor. vexilliferum perpetuum.
    • item 2. Dubium an aspectus caelestis sit caussa dierum criticorum, alia manu, & videtur consequentia operis praedicti.
  • item 34. XXXV. Membr.
    • item 1. Liber Magistri Trotul..... Civis Florentini legit ex dictis providorum Galieni & aliorum peritorum veter.... in utilita... mulier... & pro deco .... tene caus ..... de facie & de vulva earum. In fine: explicit liber Troctule de negotiis mulierum.
    Qui scripsit scribat semper cum Domino vivat.Vivat & in caelis Sinibaldus in omine felix.
    • item 1. Anonymi tractatus Medicus, ubi primum de repercussivis, finis desideratur.
    • item 2. Subjiciuntur alia manu confectiones quaedam Medicamentorum, vulgo ricette.
  • item 35. XXXVI. Membr. De saphati, sive de morbo Gallico Juliani Jani Pratensis Physici ad Leonem X. Pontif. Max. cui sit imperium, &c.
  • item 36. XXXVII. Membr.
    • item 1. Marsilii Ficini Florent. de caussa valetudinis eorum qui incumbunt studio literarum ad Magnanimum Laurent. Medicem patriae servatorem.
    • item 2. Ejusdem de vita coelitus comparanda ad serenissimum Pannoniae Regem Mathiam semper invictum cum epigrammate Amerigi Corsini {384}in librum Fici de triplici vita.
  • item 37. XXXVIII. Membr.
    • item 1. Nausomatis libri VII. Practicae Medicinalis, suppletus in medio & fine alia manu, & in principio sex paginae.
    • item 2. In capite ultimae paginae nova manu suppletum legitur Hippocratis jusjurandum per N. Perotum ex Graeco traductum.
  • item 38. XXXIX. Membr. antiquissimus.
    • item 1. Herbarium Antonii Musae, sive collectio Apuleii Platonis imperf. in fine: Sexti placiti, & Dioscoridis, ut n°. primo hujus plutei, idem est.
    • item 2. Praemittuntur etymologiae quaedam juxta alphab. sed finis deest, legitur usque ad etymologiam myrrhae. Quae sequuntur vix legi possunt: in principio Gabrielis Zerbis Veronensis MCCCCLXXIV.
  • item 39. XL. Membr. antiq.
    • item 1. Liber Isacii diaetarum universalium, codex scriptus alia manu cum glossis marginalibus.
    • item 2. Aphorismata Joan. Damasceni.
  • item 40. XLI. Membr. Commentarius in Artis Galeni libros II. sine titulo, tres sunt, &c.
  • item 41. XLII. Membr. Avicennae libri V. sine titulo cum tabula ad singulos libros cum glossis quibusdam marginalibus.
  • item 42. XLIII. Membr.
    • item 1. Avicennae liber III. Canonis in Medicina cum gloss. & scholiis quibusdam, scriptus a Francisco quodam ut in fine.
    • item 2. Sequuntur synonyma Avicennae totius, & alia manu de ponderibus & mensuris.Codex ...... a Burgundione de Graeco translat.
  • item 43. XLIV. Membr.
    • item 1. Joannis Nazareni filii Mesue Grabadon liber de consolatione, naturis & conditionibus medicinarum compositarum de, novo translatus de Arabico in Latinum in Aegypto, desunt quaedam ante ejusdem Antidotarium.
    • item 2. Ejusdem liber medicinarum particularium, & de medicinis quae sunt ad ornandum, & decorandum cum gloss. quibusdam ad marginem.
  • item 44. XLV. Mixt.
    • item 1. Lo libro della Fisicha chel Maestro Aldobrandrino compuose i lingua Franciescha de la sanita del corpo, e di ciasqun membro per se: traslato di Franciescho in volgare nel MCCCX. di Magio per F. Zuchero Bencivenni Notaio, e scritto per Lapo di Neri Corsini Popolo Safelicie supplito da n. m. in piu luoghi, & diviso in tre partite.
    • item 2. Dele quatro partite del corpo dell huomo secondo Aristotile, e confezioni di lattovari, e altri medicamenti, di diversi autori cio di Papa Innocienzo terzo, del Cardinal Biancon, e di Maestro Tadeo, e le nobili, e mirabili proprietadi, e sante Virtudi del Ramerino.In fine si legge: Penate à scrivere insinqui in due mesi, e sette di, per Lapo di Neri Corsini di qui Christo dea buona vita: e finito il di di S. Lucia XIII. di Dicebre nel MCCCX. anni.
  • item 45. XLVI. Membr. Maestro Aldobrandino: ma in fine si legge:Explicit liber tractatus Averrois.Manca una carta in principio, dove e il proemio.
  • item 46. XLVII. Pap.
    • item 1. Il libro della Fisicha che il Maestro Aldobrandino da Siena compuose in lingua Franciescha della sanita del corpo dell huomo, e di ciaschuno membro per se traslatato di Franciescho in Latino volgare negli anni Domini mille CCCX. del mese di Maggio, iscritto, e volgarizzato per F. Zucchero Bencivenni Notaio da Firenze à pitizione di nobile Cavaliere della detta Cittade di Firenze colla tavola innanzi.
    • item 2. Delle quatro parti del corpo dell’ uomo, e confezioni di diversi cioe Papa Innocenzio terzo, del Cardinal Bianco, di Maestro Taddeo d’Abbologna, e d’un Monicho d’Inghilterra dell’ ordine di Ciestella.In fine: e scritto, e finito questo di V. di Febraio l’anno MCCCCLXXXIV. per me F. Verdiano di F. Christofano, da Monte-Puliciano proprio.
  • item 47. XLVIII. Pap. Libro compilato de savii autori di Fisicha, Gallieno, Aristotile, e d’Ipocrato & Avicenna.Il vero titolo sarebbe Maestro Aldobrandino.Manca in piu luoghi, ed è trasposto, e mal legato.
  • item 48. XLIX. Pap. Liber medicinarum, ouvero la Fisica di Maestro Aldobrandino, senza titolo.
  • item 49. Libro nel quale si contiene come l’uomo si dee conservare lo suo corpo sano cominciando dal principio della sua gioventudine per insino alla vecchiezza.
    • item 1. Ricetta d’acqua de vita la quale e chiamata argentea.
    • item 2. Liber Filosomie de conservatione sanitatis.
    • item 3. Delle filosomie d’Aristotele secondo che disse ad Alessandro.
    • item 4. Medicina per dormire, & altra per purgare umori di collera.
    • item 5. Libro de Filosophi il quale si è chiamato la imagine del mondo, e chontiene in se LV. capitoli, e XXXVIIII. fighure, e diviso in tre parti: qui si legge solo il principio.
  • item 50. L. Pap. Artium Aurelii Cornelii Celsi libri VIII. in principio legitur: hic Celsi liber exaratus manu Nicolai Niccoli viri diligentis & eruditi, qui abundavit copia antiquorum exemplariorum, cujusque scripturae Angelus Politianus magnam fidem habere solitus erat: ita ipsius testimonium saepe citat, quod tibi lector cognitum esse volui, ne forte cum tu non satis vetustum librum videres, subito contemneres, neque ipsi aliquid authoritatis habendum putares. Baccius Baldinus.
  • item 51. LI. Membr. Artium Aurelii Cornelii Celsi libri VIII. in fine suppl. nova manu: Antonius Marii filius civis Flor. atque Notarius transcripsit Flor. Id. Maias MCCCCLIII.Liber Petri de Med. Cosmi fil.