Arnaldi episcopi Tutelensis litterae de bibliotheca monasterii et de libris donatis a Bernardo de Chanaco. Anno 1336.

Possesseur(s) : Tulle, Saint-Martin, abbaye

Date : 1336, 12 novembre

Répertoire(s) : —.

Analyse : Inventaire des livres données à Saint-Martin de Tulle par Bernard de Chanac, moine de l’abbaye, le 12 novembre 1336. Ce court inventaire, probablement extrait par Baluze des registres capitulaires, a été signalé à deux reprises au moins: dans un article de l’abbé Niel sur Arnaud de Clermont, puis par Francis Ducreux dans sa thèse sur le chapitre cathédral de Tulle, mais il semble avoir échappé aux historiens des bibliothèques.

Source(s) : Archives de l’abbaye Saint-Martin de Tulle, perdu = A.

Édition(s) : Étienne Baluze, Historiae Tutelensis libri tres, auctore Stephano Baluzio, Paris, 1717, c. 699-704 (« Ex originali in archivo Ecclesiae Tutelensis. ») = a

Bibliographie : Abbé L.-L. Niel, « Arnaud de Clermont, évêque de Tulle », dans Bull. de la Société des lettres, sciences et arts de la Corrèze, 1881, p. 141-143 ; Fr. Ducreux, Le chapitre cathédral de Tulle, des origines à la Révolution, Tulle, 1986.

Rédaction : JLL, 2012 ; mise en ligne : JD, 2023

In nomine Domini. Amen. Universis praesentes litteras inspecturis frater Arnaldus Dei et Sanctae sedis apostolicae gratia episcopus Tutellensis salutem in Domino. Noveritis quod anno Domini millesimo CCC. tricesimo secto, die martis in crastinum festivitatis beati Martini hyemalis, pulsata campana, ut moris est, ad capitulum congre{700}gandum, nobis cum toto conventu nostro pro celebrando generali capitulo in unum congregatis, carissimus noster dominus Bernardus de Chanaco, monacus dictae nostrae Ecclesiae Tutellensis zelo devotionis et caritatis fervore inductus, ad honorem Dei, beatae Mariae et beati Martini et omnium sanctorum, necnon ad usum et utilitatem {701}communem dicti nostri capituli seu totius conventus,obtulit, donavit et concessit omnes libros quos habebat in jure canonico, videlicet

  • item 1. [1] Decretales,
  • item 2. [2] Sextum librum, et
  • item 3. [3] a Clementinas cum quadam summa in fine, scilicet b arbore peccatorum mortaliumcommentaireConsidéré comme un livre liturgique mais non identifié autrement par Marie-Henriette Jullien de Pommerol, Bibliothèques ecclésiastiques, t. II, p. 564 : Succession de l’évêque de Nîmes Géraud de Languissel, † 123travail??? avril 1337: 337.4. C 5 : III quaternos modicos intitulatos De peccatis mortalibus.,
  • item 4. [4] Archidiaconum super sexto libro,
  • item 5. [5] Guillelmum de Montelauduno et
  • item 6. [6] Gesselinumapparatcorr. Gencelinus [ de Cassanhis] super Clementinis, et
  • item 7. [7] quoddam aliud volumen parvum continens librum a de oculo et b de miseria conditionis humanaecommentairePeut-être le De oculo attribué à Pierre de Limoges, suivi du traité d’InnocentIII ?, et
  • item 8. [8] meditationes beati Bernardi, et
  • item 9. [9] regulam beati Benedicti,

ponendos tamen diligenter et perpetuo conservandos una cum aliis libris ibi positis in capella communi quae est in capite dormitorii sita super introitum capellae beati Benedicti, sic tamen quod dicti libri ad alios usus nullatenus convertantur nec exinde quomodolibet extrahantur, quam quidem capellam idem dominus Bernardus fecit in honorem beatae Mariae Virginis, beati Georgii papae, cum ipsorum imaginibus ac etiam ad usum communem et utilitatem omnium, videlicet ut ibidem in omnes et singuli devote et sine perturbatione celebrare, orare secreto, proficere in sacra scriptura, et nunc in jure canonico studere possemus [...].

Apparat :

a. corr. Gencelinus [ de Cassanhis] | 

Commentaires :

1. Considéré comme un livre liturgique mais non identifié autrement par Marie-Henriette Jullien de Pommerol, Bibliothèques ecclésiastiques, t. II, p. 564 : Succession de l’évêque de Nîmes Géraud de Languissel, † 123travail??? avril 1337: 337.4. C 5 : III quaternos modicos intitulatos De peccatis mortalibus.

2. Peut-être le De oculo attribué à Pierre de Limoges, suivi du traité d’InnocentIII ?