Possesseur(s) : Gilbert de Cantobre
Date : 12 mars 1349
Répertoire(s) : —.
Analyse : Testament de Gilbert de Cantobre († 1348), abbé de Saint-Victor de Marseille, léguant une partie de ses livres (douze livres) à Saint-Victor de Marseille lors de son élection à l’évêché de Rodez. Chaudes Aigues (dioc. de Saint-Flour), 12 mars 1349.
Source(s) : Rodez, Arch. dép. de l’Aveyron G 42, f. 14-29v (répété aux ff. 89-102). — Les deux versions présentent quelques minimes variantes dont il est rendu compte dans l’apparat critique.
Édition(s) : Donatella Nebbiai, La bibliothèque de l’Abbaye Saint-Victor de Marseille (xie-xve siècle), Paris, CNRS éditions, 2005 (Documents, études et répertoires, 74 ; Histoire des bibliothèques médiévales, 16), p. 158-159.
Bibliographie : M.-H. Jullien de Pommerol, J. Monfrin, Bibliothèques ecclésiastiques de la papauté d’Avignon, t. II. Bibliothèques de prélats et de clercs français, Paris, 2001, p. 161-163.
Rédaction : DN 2005 ; mise en ligne : JD 2023
- item 1. {20r}[1] Item lego et dimittoapparatf. 94v : dimito seu restituo supradicto monasterio Sancti Victoris Massiliensisapparatf. 94v : Massaliensis et ad usum perpetuum abbatis et conventus ejusdem monasterii infra tamen ipsum monasterium librum meum vocatum CatholiconcommentaireLe Catholicon de Jean Balbi de Gênes. cujus secundum folium incipit //Non sequitur quem volo et ordino in claustroapparatf. 94v : calaustro vel alibi in dicto monasterio ubi a comodum ipsius abbati et conventui videbitur cathenatumapparatf. 94v : catenatum teneri.
- item 2. [2-3] Item alium librum meum vocatum Copiosum seu Summa HostiensiscommentaireHenri de Segusia (seu Hostiensis). in duobus voluminibus tenendum in armario dicti monasterii et ad usum predictum.
- item 3. [4] Item Regula beati Benedicti glosata de bona littera et omnes alios tractatus super ipsam Regulam et alia scripta insimulapparatf. 94v : que simul sunt cum eadem Regula in uno volumine ligate.
- item 4. [5] Item Regula sancti Augustini glosata et sancti Francisciapparatf. 94v : Francissi{20v} et hospitalis Sancti Johannis et Carmelitarum.
- item 5. [6] Item librum vocatum Cassianum et alios libros si qui sunt colligati cum eo.
- item 6. [7-9] Item tres libros sermonum quorum unus incipit In domini nostri et secundum folium incipit //habeo quare ; aliud incipitapparatincipit répété In finem dixit dilexit [et secundum folium incipit //est deus ; aliud incipit Videte si est dolor etc.] et secundum folium incipit //et eciam quos anima. Quos omnes libros predictos feci fieri existens abbas dicti monasterii Massiliensis et de bonis ejusdem monasterii.apparatf. 94v : Item tres libros sermonum quorum unum (sic) incipit : In domini nostri et secundum folium //habeo quare ; aliud incipit : In finem dilexit et secundum folium incipit : //est deus ; aliud incipit : Videte si est dolor etc. et secundum folium incipit //et anima. Quos omnes libros predictos fieri feci existens abbas dicti monasterii Massiliensis et de bonis ejusdem monasterii.
- item 7. [10] Item librum vocatum SpeculumapparatSpeculum suivi d’un espace blanc ; f. 94v : ecclesiasticum sive Rationale qui fuit dicti monasterii ab antiquocommentaireSpeculum ou Rationale de Guillaume Durand..
(...)Volo insuper, ordino et dispono quod inmediateapparatsic, sans doute pour immediate ; fol. 94v : in medietate post obitum meum omnes predicti libri, calix, patena et canete portentur et mittanturapparatf. 94v : mitantur per executores meos, ad dictum monasterium Massiliensem prout supra ordinavi ad expensas de dictis bonis meis faciendasapparatf. 94v : faciendis cum quibusdam coffinis meis pictis de pictura venarum variarum in quibus omnia portentur, quos coffinos lego seu restituo eidem monasterio a quo habui eos (...). {29v}Acta fuerunt predicta in loco de Calidis Aquis, in hospicio in quo tunc dictus dominus episcopus Ruthenensis hospitabatur diocesis Santi Foloriapparatf. 102 : Flori, anno, die, mense, indictione, pontifficatu et regnante quibus supra (...).
Apparat :
a. f. 94v : dimito | b. f. 94v : Massaliensis | c. f. 94v : calaustro | d. f. 94v : catenatum | e. f. 94v : que simul | f. f. 94v : Francissi | g. incipit répété | h. f. 94v : Item tres libros sermonum quorum unum (sic) incipit : In domini nostri et secundum folium //habeo quare ; aliud incipit : In finem dilexit et secundum folium incipit : //est deus ; aliud incipit : Videte si est dolor etc. et secundum folium incipit //et anima. Quos omnes libros predictos fieri feci existens abbas dicti monasterii Massiliensis et de bonis ejusdem monasterii | i. Speculum suivi d’un espace blanc ; f. 94v : ecclesiasticum | j. sic, sans doute pour immediate ; fol. 94v : in medietate | k. f. 94v : mitantur | l. f. 94v : faciendis | m. f. 102 : Flori |
Commentaires :
1. Le Catholicon de Jean Balbi de Gênes.
2. Henri de Segusia (seu Hostiensis).
3. Speculum ou Rationale de Guillaume Durand.